Een visie geeft aan waar we als onderneming op de langere termijn uit wil komen (koers, focus), rekening houdend met het geheel aan ontwikkelingen die wij in onze omgeving zien, de richting waarin de omgeving zich de komende jaren zal veranderen in combinatie met hoe we onszelf willen zien en hoe we willen dat de omgeving ons ziet.

 

Onderstaand plaatje vinden wij een goed uitgangspunt voor het bepalen van de visie en missie. Het geeft duidelijk het verband aan tussen visie, missie, doelstellingen en strategie.

 

[plaatje]

 

In de bijlage hebben we nog enkele modellen bijeen gebracht. Die hebben een vergelijkbare opbouw.

 

In het auteursteam Missie Visie hebben we besloten om aan de collectieve ambitie twee onderdelen toe te voegen:

Naar onze mening versterken deze elementen de collectieve ambitie. Missie en visie worden er voor een deel door gevormd.

Een visie is opgebouwd uit vier componenten:

 

[plaatje]

 

De vier componenten zijn onlosmakelijk met elkaar verbonden. Ze zijn gebaseerd op de waarden en idealen van de mensen van de organisatie. Ze verbeelden de behoeften en aspiraties van die mensen. Daardoor zorgt de visie enerzijds voor stabiliteit en binding, maar anderzijds voor dynamiek en beweging (in een bepaalde richting).

Een onderneming heeft een visie nodig om eigen medewerkers, maar ook klanten en andere belanghebbenden duidelijk te maken in welke richting de onderneming zich de komende jaren zal bewegen. Een visie heeft vijf functies:

Het doel is om vertrouwen te wekken en belanghebbenden de mogelijkheid te geven in te spelen op de ontwikkeling van de onderneming. Dit kan bijvoorbeeld gelden voor medewerkers bij het bepalen van hun carrièreontwikkeling of voor klanten die  willen aansluiten bij de lange termijn ontwikkelingen van bepaalde producten of diensten.

Een goede visie heeft twee eigenschappen:

Veel visies zijn eenzijdig geformuleerd:

 

• Ze schetsen de huidige situatie, maar geen toekomstbeeld
• Ze verwoorden idealen, maar niet hoe ze bereikt gaan worden
• Ze zijn dominant praktisch of spiritueel; ze sluiten emotie of ratio uit
• De termijn is erg kort of juist onbepaald lang
• Nadruk op verandering of nadruk op behoud

 

Een goede visie verenigt of overstijgt verschillen binnen de organisatie. Een visie spreekt zich uit (maakt keuzes) en integreert tegenstrijdigheden, maar is nooit een compromis. De genoemde vier componenten van de visie zijn een hulpmiddel om een overstijgend evenwicht te creëren.

 

Belang van visie voor inrichten bedrijfsvoering
Het is onze ervaring dat een heldere visie sterk bepalend is voor het succes van een organisatie. De visie zorgt er voor dat de mensen in de organisatie in dezelfde richting gaan bewegen. Dit geldt vooral tijdens de inrichting van de bedrijfsvoering als we keuzes willen toetsen aan de missie, visie en de daarvan afgeleide doelstellingen en strategie.

 

Het ontwikkelen van visie is van belang voor elke onderneming of organisatie die zich wil voorbereiden op de toekomst. De meeste managers vinden visie belangrijk. Visie is ‘hot’. Veel organisaties hebben een visie, maar veel minder organisaties handelen ernaar. We spreken van visieverwaarlozing of visieonverschilligheid en soms zelfs van visievijandigheid.

 

De meeste visies zijn leeg, abstract, wollig, ongeloofwaardig, niet authentiek, niet passend bij de cultuur, niet onderscheidend. Er zijn maar weinig organisaties met een visie die uit volle overtuiging wordt omarmd. Voorbeelden zijn IKEA, Apple, Virgin, Nike. Toch weer het bekende rijtje. Zij slagen erin de visie in de organisatiecultuur te verankeren. Onderaan de pagina hebben we enkele voorbeelden van goede en slechte visies verzameld.

Om een visie te ontwikkelen onderscheiden we vijf fasen:

Deze indeling is gebaseerd op het boek ‘Kus de visie wakker’. We vinden het te ver voeren deze stappen in het Webboek volledig te omschrijven. Lees het boek!

 

 

Wanneer we beginnen met ontwikkelen van een visie moeten we ons bedenken dat hoe meer tijd een organisatie neemt voor het ontwikkelen van een visie, hoe beter het is. Een periode van een jaar hoeft geen uitzondering te zijn. Een organisatie die in acute nood verkeert, heeft op dat moment niets aan een visie. Het blussen van de brand staat voorop.

 

Hoe meer lagen in de organisatie betrokken worden bij het ontwikkelen van een visie hoe groter de kans dan het uiteindelijke resultaat een breed gedragen visie is. Uiteraard zijn de top en het middenmanagement direct betrokken en actief. Hoe meer de medewerkers daarnaast worden geïnformeerd, hoe groter het draagvlak voor de visie zelf en voor de implementatie ervan.

 

Brainstormsessies, interviewrondes en zorgvuldig opgestelde checklisten kunnen ons helpen een volledig beeld van het heden en de toekomst te krijgen. Het opstellen van een goede SWOT-analyse kan hierbij een nuttige bijdrage leveren.

 

In elk geval is het van belang om alle elementen die van belang kunnen zijn voor de ontwikkeling van een visie boven water te krijgen, immers een eenmaal ontwikkelde visie heeft gemiddeld een  ‘looptijd’ van 5 -7 jaar. Als onderneming verlies je vlot je geloofwaardigheid als je na een jaar of twee de zo zorgvuldig opgezette en gecommuniceerde visie alweer vervangt door een volgende!

Hierboven lazen we al dat een goede visie echt en evenwichtig is. Bij het opstellen en beoordelen van visies kunnen we daar nog enkele kenmerken aan toevoegen:

 

- Richtinggevend - Zorgt voor samenhang in ontwikkeling van de organisatie
- Realistisch – Extremen horen niet thuis in een visie
- Geloofwaardig – haalbaar, schenkt vertrouwen bij belanghebbenden
- Toetsbaar – Moet te toetsen zijn aan externe ontwikkelingen
- Horizon – Gewoonlijk beslaat een visie een periode van 5 - 7 jaar

 

Matig voorbeeld - Start
Onze visie is gericht op de ontwikkeling van mens, organisatie en maatschappij. Bij de werving en selectie van de juiste medewerkers kijkt Start People altijd naar mogelijkheden en kansen. We verdiepen ons eerst in de mens en praten daarna pas over werk. Samen met onze opdrachtgevers halen wij uit mensen wat er in zit. Het mes snijdt dus aan twee kanten. Wij investeren in onze medewerkers zodat we een groter aanbod kunnen creëren op de arbeidsmarkt. Daarmee kunnen we onze opdrachtgevers nog beter van dienst zijn.

 

- Richtinggevend – gericht op de ontwikkeling...kijkt altijd naar.. zwak
- Realistisch – bevat geen extremen en is redelijk vlak
- Geloofwaardig – is redelijk, conform
- Toetsbaar – halen wij eruit wat erin zit is moeilijk te toetsen
- Horizon - afwezig

 

Beter Voorbeeld - SVB
Het komende jaar zullen meer diensten via internet aan burgers worden aangeboden. Zo kunnen mensen die werkloos raken, de gegevens die nodig zijn voor het aanvragen van WW via internet bij CWI melden en kunnen mensen die 65 worden via internet hun AOW aanvragen. Dit is onder andere het resultaat van de intensieve samenwerking tussen zes grote uitvoeringsorganisaties die zich hebben verbonden in het Manifest Innovatie in Uitvoering. De organisaties werken samen om de inzet van ICT af te stemmen. Het streven is een betere dienstverlening aan klanten, een effectievere uitvoering en reductie van administratieve lasten.

 

- Richtinggevend – zullen meer diensten ..streven is een betere...
- Realistisch – werkloos raken, de gegevens ..reductie  van lasten
- Geloofwaardig – stevig en onderbouwd
- Toetsbaar – meer diensten, streven, effectievere en reductie zijn moeilijk toetsbaar
- Horizon – komend jaar is kort maar duidelijk